Η ιεράρχηση του θανάτου

 

EUROKINISSI

Η ΙΕΡΑΡΧΗΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

Θάνατοι σε πρώτο και δεύτερο πλάνο

Δεν είδα στις οπαδικές σελίδες σημειώματα πένθους και συλλυπητηρίων για τις πέντε νεκρές εργάτριες στο εργοδοτικό και κυβερνητικό έγκλημα της “Βιολάντα”, όπως βλέπω, και πολύ σωστά, για τους εφτά νεκρούς οπαδούς του ΠΑΟΚ στο τροχαίο στην Ρουμανία. Δεν είδα τα αστικά ΜΜΕ να αξιοποιούν τον τηλεοπτικό χρόνο τους για ένα αντίστοιχο αφιέρωμα στο, επαναλαμβάνω, εργοδοτικό έγκλημα όπως κάνουν για το τροχαίο. Δεν μεταφέρουν, έλεγαν χθες στο OPEN, τα ονόματα των νεκρών σε ένδειξη σεβασμού - και σωστά, καθώς η έρευνα βρίσκονταν σε εξέλιξη, όμως σε άλλες περιπτώσεις τρέχουν να τα αναφέρουν. Εκεί ο σεβασμός πάει περίπατο.

Ναι, ο θάνατος δεν μπαίνει στη ζυγαριά. Και όμως, για μερίδα συμπολιτών μας και για τον κυρίαρχο δημοσιογραφικό λόγο, που ορίζει και διδάσκει συμπεριφορές όπως εκείνη που περιγράφω, το κάνουν. Οι νεκροί άντρες φίλοι του ΠΑΟΚ βαραίνουν περισσότερο από τις δολοφονημένες γυναίκες εργαζόμενες της “Βιολάντα”. Η υποταγή στον λόγο του αφεντικού και ο σεξισμός, καθώς και να μην δημιουργηθεί ρήγμα στα «άγια των αγίων» που αποτελεί το σύνθημα της υποτιθέμενης «κανονικότητας» που ευαγγελίζεται η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, να τι εμποδίζει, την ισότιμη αντιμετώπιση των πέντε γυναικών. Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε, ότι αυτός ο διαχωρισμός δεν αφορά το ανθρώπινο συναίσθημα αλλά την πολιτική και κοινωνική του χρήση. Ο θάνατος στον δρόμο εντάσσεται εύκολα στο αφήγημα του ανθρώπινου λάθους, της ατυχίας, της κακής στιγμής και της μοίρας. Ο θάνατος στον χώρο εργασίας, αντίθετα, ανοίγει κάποια πολύ σοβαρά και επικίνδυνα ερωτήματα: για την εργοδοτική ευθύνη και την ασυδοσία του κεφαλαίου, για την κρατική ανοχή, για την απουσία ελέγχων και προφανώς, για το ποιος πληρώνει τελικά το τίμημα της «ανάπτυξης». Και αυτά τα ερωτήματα δεν χωρούν ούτε στα τηλεοπτικά πάνελ, ούτε στα δελτία ειδήσεων.

Όμως, ας είμαστε ειλικρινείς, ο θεσμικός θάνατος έχει πράγματι το «κάτι παραπάνω». Όχι ως αξία ή ποιότητα ζωής αλλά αποκλειστικά και μόνο, ως πολιτικό και κοινωνικό γεγονός. Βλέπετε, το εργοδοτικό έγκλημα στην “Βιολάντα” δεν είναι αποτέλεσμα της μετωπικής σύγκρουσης κάποιων οχημάτων αλλά της ταξικής σύγκρουσης ανθρώπων με ένα σύστημα που θεωρεί αναλώσιμους όσους εργάζονται μακριά από τις κάμερες και τη δημόσια αναγνώριση. Αντίστοιχο έγκλημα έχουμε, όπως φαίνεται, με τον αγωγό της ΕΥΔΑΠ που έσκασε την ώρα που γίνονταν εργασίες συντήρησης στην Αγίου Δημητρίου, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, τραυματίζοντας τέσσερις εργαζόμενους που κατέληξαν στο νοσοκομείο.

Παράλληλα, μέσα σε λίγες μέρες, δύο Αιγύπτιοι εργάτες τραυματίστηκαν όταν βρέθηκαν στο έδαφος πέφτοντας από ύψος περίπου πέντε μέτρων αφού έσπασε ο βραχίονας ανυψωτικού μηχανήματος κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης στο ΟΑΚΑ και στην εταιρεία “Γευσήνους” στο Κρυονέρι, μια εργαζόμενη αιγυπτιακής καταγωγής, περνούσε λαχανικά από μηχανή κοπής, που ακρωτηρίασε τα δάχτυλα του ενός χεριού της. Είδατε αναφορά για αυτά στην τηλεόραση; Προσωπικά, δεν είδα. Εύχομαι να κάνω λάθος. Αλλά πως θα δούμε κάποια αναφορά ή ακόμα και κάποιο αφιέρωμα όταν ο θεσμικός ρατσισμός είναι ακόμα πιο βαθιά ριζωμένος από τον σεξισμό; Εδώ, οι Αιγύπτιοι και οι Αιγύπτιες εργαζόμενοι/ες γίνονται αόρατοι, όχι λόγω του φύλου αλλά εξαιτίας του χρώματος τους.

Και όσο αυτή η ιεράρχηση παραμένει κανονικότητα για συγκεκριμένους χώρους και ανθρώπους, η σιωπή λειτουργεί ως αποδοχή του εγκλήματος και συνενοχή. Δεν αφορά μόνο τα μέσα ενημέρωσης ή την πολιτική εξουσία· αφορά και ένα μέρος της κοινωνίας που έμαθε να θρηνεί επιλεκτικά και να αποδέχεται ότι κάποιοι θάνατοι «χωράνε» και κάποιοι άλλοι απλώς περισσεύουν.

Μόνο η οργανωμένη δράση μέσα στα σωματεία μπορεί να σπάσει αυτή τη σιωπή. Η πάλη ενάντια στην εξαντλητική εργασία, που νομιμοποιεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με την επέκταση του ωραρίου, μαζί με τον αγώνα για εργασία, ασφάλεια και σύνταξη για όλους/ες/α, μπορεί να ενώσει όλες τις επιμέρους μάχες. Μια πολιτική κατεύθυνση που δεν θα διαχωρίζει τους εργαζόμενους βάσει φύλου ή χρώματος και που θα διεκδικήσει την ανατροπή τόσο της κυβέρνησης των δολοφόνων όσο και του εκμεταλλευτικού συστήματος όπου ζούμε, είναι η μόνη απάντηση σε αυτή την ιεράρχηση θανάτων.

Ειρηναίος Μαράκης