Η οργή, η ευθύνη και το υπόστρωμα της βίας
Η ΟΡΓΗ, Η ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ
Η υπόθεση δολοφονίας του νεαρού στο Ηράκλειο γιατί θεωρήθηκε ο μοναδικός υπεύθυνος ενός τροχαίου ατυχήματος όπου οδηγούσε ο φίλος του, έρχεται λίγες μέρες μετά την, ακροδεξιάς αντίληψης, επίθεση του βασιλόφρονα ηλικιωμένου σε εργαζόμενους του ΕΦΚΑ για να επιβεβαιώσει ότι η ρομαντικοποίηση της οργής (βλέπε το άρθρο στο τέλος του κειμένου), κάθε είδους, αποτελεί μια αντικοινωνική δράση και συμπεριφορά που οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε ριζικά πριν μας πνίξει όλους, όλες και όλα μας.
Διαβάζω τη δήλωση σε ηρακλειώτικο ΜΜΕ του δικηγόρου της οικογένειας του κατηγορούμενου και φρίττω καθώς αναφέρει ότι «Είναι πολύ δύσκολες ώρες για όλους… Είναι μαύρες ημέρες κι έχοντας επίγνωση του ρόλου μας θα πρέπει όλοι να είμαστε πολύ προσεκτικοί σε ο,τι λέμε. Ο Κώστας δεν κατάφερε να ξεπεράσει ποτέ τον θάνατο του παιδιού του… Μαζί με τον 17χρονο Γιώργο «έθαψε» και τον εαυτό του. Ένα ανθρώπινο ναυάγιο. Η πράξη του, ωστόσο, είναι καταδικαστέα και, προς Θεού, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να βρει μιμητές. Στεκόμαστε με πόνο ψυχής στην οικογένεια του Νικήστρατου που έχασε τη ζωή του άδικα, πρόωρα και βίαια, βυθίζοντας την στην οδύνη και την συντριβή. Είμαι βέβαιος ότι σήμερα θα δάκρυζε και ο 17χρονος Γιώργος… Το μυαλό του ανθρώπου, όμως, παίζει πολλές φορές άσχημο κι επικίνδυνο παιχνίδι… Συλλυπητήρια στην οικογένεια του Νικήτα. Οφείλουμε όλοι να σεβόμαστε την ανθρώπινη ζωή και τη Δικαιοσύνη, παρά τις παθογένειες του συστήματος».
Συγχωρέστε με, όμως θα γίνω και εγώ μια φορά κυνικός στη ζωή μου, αλλά δεν με ενδιαφέρει αν δεν ξεπέρασε το θάνατο του γιου του. Ρωτάμε αν θα ξεπεράσει τη δολοφονία του γιου της η άλλη οικογένεια; Ρωτάμε πως ζούσαν τρία χρόνια με τον φόβο ότι κινδυνεύει η ζωή του παιδιού τους; «Φύγε», του έλεγαν, «να σωθείς». Αλλά το παλικάρι ήθελε να ζήσει στον τόπο του, δίπλα στις αδερφές του και είχε κάνει ασφαλιστικά μέτρα για να προστατέψει την ζωή του. Αυτό το αυτονόητο δικαίωμα το αμφισβήτησε ο δολοφόνος αλλά και οι κρατικές υπηρεσίες, που έχουν ανοιχτές τις διόδους της ελεύθερης και ανεξέλεγκτης οπλοφορίας. Θα το αμφισβητήσουμε κι εμείς; Αυτά λοιπόν, που αναφέρει ο δικηγόρος είναι επισημάνσεις, με επίκληση στο συναίσθημα, και χειρισμός της δημόσιας γνώμης του χειρότερου είδους.
Ας συμφωνήσουμε πρώτα ότι κάθε ανθρώπινη ζωή έχει αξία -εκτός από τις ζωές εκείνων που υποτιμούν, εξουσιάζουν και συνθλίβουν με κάθε τρόπο τις ζωές που, κατά την κρίση τους, δεν χωράνε πουθενά- και μετά ξαναμιλάμε. Οφείλουμε να δούμε και τις ευθύνες του κράτους σε όλο αυτό, για τη διάλυση της δημόσιας υγείας και του τρόπου που αντιμετωπίζονται τα ψυχικά προβλήματα και ότι είναι κοινωνικά, δεν αρκεί η ερμηνεία του ιατροκεντρικού μοντέλου -όταν υπάρχουν, στη συγκεκριμένη περίπτωση εκτιμώ ότι δεν υπάρχουν, που δεν υπάρχει πρόληψη εγκληματικών ενεργειών και που καλλιεργείται, από τα πάνω με την κυρίαρχη συστημική βία μέχρι τη βάση της κοινωνίας, η ατομική βία και ο νόμος του ισχυρότερου.
Και ακριβώς εδώ δεν χωράει καμία ουδετερότητα, ούτε δικαιολογίες. Άλλωστε, όπως είναι γνωστό, κάθε φορά που η κοινωνία μαθαίνει να “δικαιολογεί” τη βία αυτού του τύπου χωρίς να αγγίζει τις δομές που τη γεννούν, κάθε φορά που η ευθύνη εξατομικεύεται ή ακόμη και αποενοχοποιείται, αφήνοντας στο απυρόβλητο το σύστημα, κάθε φορά που η δικαιολογημένη ή αδικαιολόγητη οργή γίνεται προσωπικό ξέσπασμα αντί για συλλογική διεκδίκηση, το έδαφος για την επόμενη τραγωδία ήδη στρώνεται. Με λίγα λόγια, ή θα σταθούμε απέναντι σε αυτό το πλέγμα βίας –κοινωνικής, θεσμικής, ταξικής– ή θα το κανονικοποιήσουμε μέχρι να γίνει το μόνο “λογικό” πλαίσιο μέσα στο οποίο θα συνεχίσουμε να ζούμε. Δεν υπάρχει τρίτος δρόμος.
Ειρηναίος Μαράκης
6/5/2026
1. Η επικίνδυνη ρομαντικοποίηση της βίας, Αριστερός Σχολιασμός, (28.4.2026)
Επίσης άλλα κείμενα για την βία:
2. Η βεντέτα και το οργανωμένο έγκλημα στην Κρήτη, Αριστερός Σχολιασμός (2.11.2026)
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου